Autoprezentacja podczas rozmów kwalifikacyjnych


Autoprezentacja jest niezwykle ważna zarówno w rozmowach kwalifikacyjnych, jak i w innych sytuacjach zawodowych – biznesowych. Nie chodzi tutaj o kreowanie sztucznego wizerunku, ale o umiejętność pokazania swoich atutów, przy zachowaniu autentyczności i naturalności.

Pamiętajmy, że każdy człowiek (czyli Rekruter również :) ) ulega efektowi pierwszego wrażenia, który został zdefiniowany przez psychologów jako formułowanie opinii na temat rozmówcy, na podstawie jego wyglądu oraz wysyłanych sygnałów niewerbalnych. Opiniowanie następuje przez pryzmat własnych doświadczeń, schematów, przekonań, powszechnie przyjętych i narzuconych społecznie norm i zasad. Jest to nieuniknione zjawisko.

Z całą pewnością każda osoba profesjonalnie zajmująca się rekrutacją jest świadoma  występowania tego efektu i na pewno nie pozwoli sobie na to, aby stał się on czynnikiem decydującym o końcowej pozytywnej bądź negatywnej ocenie danego Kandydata. Nie mniej jednak, wygląd i tzw. mowa ciała mają ogromne znaczenie w odbiorze naszej osoby i warto być tego świadomym.

Pracując z Kandydatami nad autoprezentacją w zakresie rekrutacji, skupiam się na trzech obszarach:

  • POSTAWA i MIMIKA TWARZY

Postawa i mimika twarzy, w dużym stopniu odzwierciedlają nasz stan wewnętrzny. Są osoby, które umieją dobrze maskować swoje nastawienie wewnętrzne i potrafią wytworzyć pozytywną, otwartą postawę, pomimo tego że w środku są zestresowane, złe lub smutne. Jest też duża grupa osób, która tego nie potrafi. Ciężko ukryć im stres lub inne negatywne emocje. Polecam takim osobom przede wszystkim uświadomienie sobie tego problemu i podjęcie pracy nad identyfikacją przyczyny nadmiernego stresu, braku pewności siebie itp. Niejednokrotnie okazuje się, że problem tkwi w zbyt krytycznej samoocenie, braku poczucia własnej wartości czy samoakceptacji. Te wewnętrzne przekonania wpływają na prezentowaną postawę. Praca nad nimi, zmiana sposobu myślenia,  zaowocuje zmianą postawy z zamkniętej - negatywnej na pozytywną - otwartą.  Kolejnym przykładem jest sytuacja, gdy zbyt bardzo nam zależy. Tak bardzo chcemy dostać tą pracę, że nie potrafimy ostudzić emocji i zachować obiektywizmu albo wręcz odwrotnie samonapędzający się stres zaczyna nas blokować i uniemożliwia nam rozwinięcie skrzydeł. Te odczucia przekładają się bezpośrednio na naszą postawę. Jako że nie jestem psychologiem, ani terapeutą mogę zaproponować tylko punktowe, doraźne rozwiązania radzenia sobie z opisanymi wyżej problemami. Przede wszystkim, już samo solidne przygotowanie się do rozmowy znacząco obniża poziom stresu i wzmacnia pewność siebie. To już tzw. „połowa sukcesu”. Dodatkowo polecam zadbać o spokój i chwilę relaksu przed planowaną rozmową rekrutacyjną. Warto zastosować techniki relaksacji oddechowej, wizualizację i afirmacje.  

W zakresie postawy, ważne jest również traktowanie Rekrutera jako partnera w rozmowie. Rekruter i Kandydat powinni być osobami równymi, szanującymi siebie wzajemnie. Nikt nie powinien pokazywać swojej wyższości.  

  • STYL I TREŚĆ WYPOWIEDZI

STYL

W  trakcie rozmowy powinniśmy mówić językiem pracodawcy. Jeżeli kultura organizacyjna jest „luźna”, Rekruter proponuje komunikację per „Ty”, używa nieformalnego języka – to Kandydat również powinien przyjąć ten styl wypowiedzi, pokazując tym samym swoje dopasowanie do zespołu. W tym miejscu chcę zaznaczyć, że nie każdy dobrze czuje się w takiej atmosferze, jest wiele osób, które preferują bardziej formalną komunikację i jeżeli już na rozmowie czują się niekomfortowo, powinny potraktować to jako sygnał ostrzegawczy i zastanowić się nad dalszym uczestnictwem w tym konkretnym procesie rekrutacyjnym. Oczywiście sytuacja jest analogiczna, w stosunku do formalnej, bardziej konserwatywnej kultury organizacyjnej.

TREŚĆ

Udzielając odpowiedzi na pytania, powinniśmy skupiać się zawsze na akcentowaniu naszych mocnych stron. Odpowiedź powinna być rzeczowa, konkretna ale też nie zbyt krótka. Rekruterzy cenią sobie osoby, które odpowiadając na pytania potrafią uwzględniać kontekst danej sytuacji. Nie muszą wtedy zadawać pytań pogłębiających. Kandydat powinien być uważny na reakcje Rekrutera. Starać się czytać jego mowę ciała, sygnały niewerbalne podpowiadające czy oczekuje rozwinięcia danego tematu, czy wręcz odwrotnie.

  •  WYGLĄD ZEWNĘTRZNY

Istnieje wiele teorii na temat tego jak wyglądać na rozmowie rekrutacyjnej, w co się ubrać, jaki makijaż wykonać. Bazując na moich doświadczeniach zawodowych i posiłkując się opiniami innych znanych mi Rekruterów – zdecydowanie polecam klasykę. W trakcie procesu rekrutacji,  jest wiele sposobów i momentów na zaznaczenie swojej niezależności, kreatywności, nietuzinkowości, wyjątkowości. Nie musimy przejawiać  tego akurat za pomocą stroju czy fryzury. Nigdy nie wiemy kogo spotkamy po drugiej stronie. Nie mamy pewności jak zinterpretuje nasz wygląd.

Zdarzają się firmy, które w zakładce Kariera na swojej stronie internetowej zamieszczają opis procesu rekrutacyjnego, który zawiera podpowiedź odnośnie ubioru podczas rozmów kwalifikacyjnych. Zazwyczaj są to firmy, w których panuje luźna atmosfera i właśnie to chcą zasygnalizować Kandydatom.  

Jeżeli czujesz, że autoprezentacja jest obszarem nad którym musisz popracować, zachęcam do kontaktu. W ramach usługi „Przygotowanie do rozmowy rekrutacyjnej” omawiamy między innymi techniki autoprezentacji, identyfikujemy słabości i pracujemy nad nimi.

Autor: Anna Bogucka